रत्नागिरी : निसर्गातील चमत्कारांची प्रचिती वारंवार येत असते, पण रत्नागिरीच्या किनारपट्टीवरून समुद्रात सोडलेल्या 'धवल लक्ष्मी' नावाच्या ऑलिव्ह रिडले कासवाने जे करून दाखवले आहे, त्याने समुद्री जीवशास्त्रज्ञांना आश्चर्याचा धक्का दिला आहे. सॅटेलाइट ट्रॅकिंगच्या माध्यमातून समोर आलेल्या माहितीनुसार, या कासवाने अरबी समुद्रात तब्बल ३,५०० किलोमीटरचा प्रवास पूर्ण केला असून, आता ते पुन्हा मायदेशाच्या वाटेवर आहे. काही महिन्यांपूर्वी जखमी अवस्थेत आढळलेल्या या कासवावर वनविभाग आणि वन्यजीव अभ्यासकांनी उपचार केले होते. पूर्णपणे बरे झाल्यानंतर, वन्यजीव संवर्धन आणि संशोधन प्रकल्पांतर्गत तिच्या पाठीवर सॅटेलाइट ट्रान्समिटर बसवून तिला नैसर्गिक अधिवासात मुक्त करण्यात आले. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश ऑलिव्ह रिडले कासवांचे स्थलांतर आणि त्यांचे समुद्री मार्ग शोधणे हा होता.
धवल लक्ष्मीने आपला प्रवास सुरू केल्यानंतर सर्वांच्या नजरा तिच्या हालचालींकडे लागल्या होत्या. आश्चर्य म्हणजे, हे कासव भारताचा समुद्रकिनारा सोडून थेट ओमानच्या किनारपट्टीपर्यंत पोहोचले. एवढ्या मोठ्या अंतराचा प्रवास करूनही ती तिथेच थांबली नाही. काही काळ ओमानजवळ वास्तव्य केल्यानंतर, तिने पुन्हा दक्षिण-पूर्व दिशा पकडली आणि भारताच्या दिशेने परतीचा प्रवास सुरू केला. सध्या मिळालेल्या माहितीनुसार, धवल लक्ष्मी आता रत्नागिरीपासून साधारण ८०० किलोमीटर अंतरावर असून ती वेगाने भारतीय किनारपट्टीकडे सरकत आहे.
संशोधकांच्या मते, अन्नाचा शोध आणि समुद्रातील पाण्याचे प्रवाह यामुळे तिने हा मार्ग निवडला असण्याची शक्यता आहे. मात्र, इतक्या दूरवर जाऊन पुन्हा आपल्या मूळ अधिवासाकडे परतण्याची तिची ही क्षमता थक्क करणारी आहे. या प्रवासाने हे सिद्ध केले आहे की, समुद्री कासवांकडे दिशा ओळखण्याची एक उपजत आणि अचूक शक्ती असते. या घटनेचे महत्त्व केवळ कौतुकापुरते मर्यादित नाही, तर यातून वैज्ञानिकांना ऑलिव्ह रिडले कासवांच्या स्थलांतराच्या पद्धतींविषयी मोलाची माहिती मिळाली आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवरही या प्रवासाची दखल घेतली जात असून, भविष्यात समुद्री कासवांचे संरक्षण आणि त्यांच्या सागरी मार्गांचे जतन करण्यासाठी या माहितीचा मोठा उपयोग होणार आहे. धवल लक्ष्मीचा हा प्रवास निसर्गवेड्यांसाठी आणि संशोधकांसाठी खरोखरच एक 'मैलाचा दगड' ठरला आहे.
3 Comments
Denise Barrett
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.
Jesse Cole
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incidid magna aliqu enimad min incididunt labore dolore sed.
Timothy Tyler
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.