आता भारताचे ‘मूक अस्त्र’ समुद्रात उतरणार; चीन-पाकिस्तानला धास्ती

2026-04-22 00:00:00

टाइम्स स्पेशल

नवी दिल्ली : हिंदी महासागरात चीन आणि पाकिस्तानच्या वाढत्या हालचालींना प्रत्युत्तर देण्यासाठी भारत आपली सागरी शक्ती अधिक मजबूत करत आहे. ‘प्रकल्प-७५(आय)’ अंतर्गत भारतीय नौदलासाठी अत्याधुनिक ‘स्टेल्थ’ पाणबुड्यांची निर्मिती केली जाणार आहे. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह २१ एप्रिल ते २४ एप्रिल २०२६ या कालावधीत जर्मनीच्या तीन दिवसांच्या अधिकृत दौर्‍यावर जात असून, या दौर्‍यात सुमारे ९०,००० कोटी रुपयांच्या ‘महा-पाणबुडी करारावर’ शिक्कामोर्तब होण्याची शक्यता आहे. या अत्याधुनिक पाणबुड्या शत्रूच्या रडारला चकवा देऊन पाण्याखाली दीर्घकाळ राहण्यास सक्षम असतील. या करारांतर्गत जर्मनीची आघाडीची कंपनी ‘थायसेनक्रुप मरीन सिस्टिम्स’ आणि भारताची ‘मझगाव डॉक शिपबिल्डर्स लिमिटेड’ संयुक्तपणे ६ अत्याधुनिक पाणबुड्यांची निर्मिती करणार आहेत.

https://ratnagiritimes.in//assets/images/2020/add/2020/sky22.jpg

या प्रकल्पाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्‌य म्हणजे या पाणबुड्यांची निर्मिती पूर्णपणे भारतातच केली जाईल, ज्यामुळे ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमाला मोठे बळ मिळणार आहे. जर्मन कंपनी तिच्या प्रगत ‘डिझेल-इलेक्ट्रिक’ आणि तंत्रज्ञानासाठी जगप्रसिद्ध असून, यामुळे भारतीय नौदलाच्या ताफ्यात जगातील सर्वोत्तम पाणबुड्यांचा समावेश होईल. ‘प्रोजेक्ट-७५(आय)’ मधील पाणबुड्या पारंपरिक पाणबुड्यांपेक्षा तांत्रिकदृष्ट्‌या कित्येक पटीने प्रगत आहेत. यामध्ये वापरण्यात आलेले तंत्रज्ञान पाणबुड्यांना वारंवार समुद्राच्या पृष्ठभागावर न येता अनेक दिवस पाण्याखाली राहण्याची क्षमता देते. तसेच, ध्वनिक आणि विद्युतचुंबकीय खुणा कमी करणार्‍या तंत्रज्ञानामुळे या पाणबुड्या शत्रूच्या रडारला पूर्णपणे अदृश्य राहतील. टॉर्पेडो आणि लांब पल्ल्‌याच्या क्षेपणास्त्रांनी सज्ज असलेल्या या पाणबुड्या शत्रूच्या जहाजांना आणि पाणबुड्यांना अचूक लक्ष्य करण्यात सक्षम आहेत.

टाइम्स स्पेशल

या पाणबुड्यांना ‘फिरते गुप्त तळ’ मानले जात आहे, कारण त्या समुद्राच्या तळाशी राहून शत्रूच्या प्रत्येक हालचालीवर बारकाईने लक्ष ठेवू शकतात. कोणत्याही पूर्वसूचनेशिवाय शत्रूच्या विशाल युद्धनौकांना उद्ध्वस्त करण्याची क्षमता त्यांच्यात आहे. हिंद महासागरासारख्या सामरिकदृष्ट्‌या महत्त्वाच्या क्षेत्रात या पाणबुड्यांची तैनाती भारताला मोठी आघाडी मिळवून देईल. केवळ आक्रमक हल्ल्‌यांसाठीच नव्हे, तर शत्रूची गुप्त माहिती गोळा करण्यासाठीही हे तंत्रज्ञान भारतासाठी ‘गेम-चेंजर’ ठरणार आहे.