.jpg)
1.jpg)
2.jpg)
.jpg)
1.jpg)
सावंतवाडी (प्रतिनिधी) - कोकणच्या जैवविविधतेचा अनमोल ठेवा असलेल्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील तिलारीच्या खोऱ्यात एका अत्यंत दुर्मिळ वन्यजीवाचे दर्शन झाले आहे. 'स्लेंडर लॉरिस' (Slender Loris), ज्याला स्थानिक भाषेत 'वनमानव' किंवा 'लाजवंती' म्हणून ओळखले जाते, तो नुकताच काही प्राणी अभ्यासकांच्या कॅमेऱ्यात कैद झाला आहे. या दुर्मिळ दर्शनामुळे वन्यजीव प्रेमी आणि पर्यावरणवाद्यांमध्ये आनंदाचे वातावरण आहे. सह्याद्रीच्या घनदाट जंगलात काही प्राणी अभ्यासक जंगल सफारी आणि वन्यजीवांचा अभ्यास करत असताना, त्यांना झाडांच्या फांद्यांमध्ये एका लहान, मानवी आकृतीशी साधर्म्य असलेल्या प्राण्याचे दर्शन झाले. सुरुवातीला पाहिल्यावर एखादे 'लहान बाळ' बसले आहे असा भास होतो, परंतु बारकाईने निरीक्षण केल्यावर तो अत्यंत दुर्मिळ असलेला स्लेंडर लॉरिस असल्याचे स्पष्ट झाले. ते दोडामार्ग तालुक्यातील तिलारी परिसरात वावरत आहेत.
लाजाळू स्वभाव: हा प्राणी अत्यंत लाजाळू असल्याने त्याला 'लाजवंती' असेही म्हटले जाते. मानवी चाहूल लागताच तो पाना-पाड्यात किंवा फांद्यांमध्ये लपून बसतो. अधिवास: वनमानवाचा वावर प्रामुख्याने घनदाट जंगलात आणि अति पावसाच्या प्रदेशात असतो. पश्चिम घाटातील सह्याद्री पट्टा हे याच्यासाठी पोषक वातावरण मानले जाते. शारीरिक वैशिष्ट्ये: मोठे गोलाकार डोळे आणि लांब सडपातळ हात-पाय ही याची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत. रात्रीच्या वेळी सक्रिय असणारा हा प्राणी कीटक आणि फळांवर आपली उपजीविका करतो. वनमानव हा प्राणी सध्या नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे. त्यामुळेच, वन्यजीव संरक्षण अधिनियम १९७२ नुसार याचा समावेश 'शेड्यूल वन' (Schedule I) मध्ये करण्यात आला आहे. याचा अर्थ या प्राण्याला वाघ किंवा बिबट्याप्रमाणेच सर्वोच्च दर्जाचे कायदेशीर संरक्षण प्राप्त आहे.
"सिंधुदुर्गातील सह्याद्रीच्या रांगांमध्ये अशा दुर्मिळ प्राण्याचे दर्शन होणे, हे येथील जंगलांचे आरोग्य उत्तम असल्याचे लक्षण आहे. मात्र, या प्राण्यांच्या अधिवासाचे रक्षण करणे आता काळाची गरज आहे." असे वन्यजीव अभ्यासकांनी म्हटले आहे. अति पावसाच्या प्रदेशात आणि मानवी हस्तक्षेपापासून दूर असलेल्या भागातच हे प्राणी तग धरून आहेत. पर्यटकांनी किंवा स्थानिकांनी अशा प्राण्यांना त्रास देऊ नये, असे आवाहन वनविभागाकडून वेळोवेळी केले जाते. दोडामार्ग तालुक्यातील तिलारी परिसरात विपुल प्रमाणात जैवविविधता पहायला मिळते. या भागात "स्लेंडर लॉरिस'' आढळून येतो. निसर्गप्रेमींना तो पहायला मिळतो. निश्चितच यावरून निसर्गाचे संवर्धन व संरक्षण चांगल्या प्रकारे असल्याने वन्य प्राणी व पक्षांचा वावर तिलारी परिसरात आहे असे सिंधुदुर्ग जिल्हा सहाय्यक वनसंरक्षक वैभव बोराटे यांनी बोलताना सांगितले.
3 Comments
Denise Barrett
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.
Jesse Cole
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incidid magna aliqu enimad min incididunt labore dolore sed.
Timothy Tyler
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.