.jpg)
1.jpg)
2.jpg)
.jpg)
1.jpg)
रत्नागिरी : आज १ मे, म्हणजेच महाराष्ट्र दिन आणि जागतिक कामगार दिन. ज्यांच्या घामाने राज्याच्या प्रगतीचा पाया रचला गेला, त्या कष्टकऱ्यांचा सन्मान करण्याचा हा दिवस. या पार्श्वभूमीवर रत्नागिरी जिल्ह्याचा विचार केला असता, औद्योगिक आणि व्यावसायिक क्षेत्रात कामगारांचे योगदान अत्यंत मोलाचे ठरत आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यातील कारखाने, दुकाने आणि विविध आस्थापनांच्या माध्यमातून लाखो हातांना रोजगार मिळाला असून, जिल्ह्याच्या अर्थव्यवस्थेला मोठी गती प्राप्त झाली आहे. रत्नागिरी जिल्ह्याच्या कामगार आयुक्तालय कार्यालयांतर्गत असलेल्या आकडेवारीनुसार, जिल्ह्यात 'कारखाने अधिनियम १९४८' अंतर्गत एकूण ३९२ कारखाने नोंदणीकृत आहेत. विशेष म्हणजे, या कारखान्यांमध्ये ३१,५१८ कामगार अहोरात्र कष्ट उपसत आहेत. औद्योगिक विकासासोबतच सेवा आणि व्यापार क्षेत्रातही जिल्ह्याने मोठी झेप घेतली आहे. 'महाराष्ट्र दुकाने व आस्थापना अधिनियम २०१७' नुसार जिल्ह्यात हजारो छोट्या-मोठ्या आस्थापना कार्यरत आहेत, ज्यातून रोजगाराच्या संधी मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध झाल्या आहेत.
जिल्ह्यातील मोठ्या आस्थापनांचा (जिथे १० किंवा १० पेक्षा जास्त कामगार आहेत) विचार केल्यास, एकूण ५७८ आस्थापनांमध्ये १२,१७५ कामगार कार्यरत आहेत. यामध्ये सर्वाधिक ३४६ आस्थापने रत्नागिरी शहरात असून तिथे ८,३६६ कामगार आहेत. चिपळूणमध्ये १३३ आस्थापनांत २,८८५, खेडमध्ये ४८ आस्थापनांत ८५७ तर राजापूरमध्ये ११ आस्थापनांत १६७ कामगार काम करत आहेत. या मोठ्या आस्थापनांमध्ये पुरुष कामगारांसोबतच १,९२३ महिला कामगारही खांद्याला खांदा लावून काम करत आहेत. दुसरीकडे, ९ पेक्षा कमी कामगार असलेल्या छोट्या आस्थापनांचे जाळे जिल्ह्यात अत्यंत विस्तारलेले आहे. जिल्ह्यात अशा ३०,५८९ आस्थापना असून, त्यातून ८०,५३४ कामगारांचा उदरनिर्वाह चालतो. यामध्ये ५७,८४७ पुरुष आणि २२,६४७ महिलांचा समावेश आहे. विशेष बाब म्हणजे, या क्षेत्रात ४० तृतीयपंथी कामगारांनाही रोजगार मिळाल्याचे दिसून येते, जे सामाजिक समावेशकतेचे उत्तम उदाहरण आहे. रत्नागिरी, खेड, चिपळूण आणि राजापूर अशा चारही केंद्रांच्या माध्यमातून हे कामगार प्रशासन चालवले जाते.
एकीकडे ही आकडेवारी जिल्ह्याच्या विकासाचे चित्र स्पष्ट करत असतानाच, प्रशासकीय पातळीवर काही आव्हानेही आहेत. जिल्ह्यातील दुकाने निरीक्षकांची एकूण ३ पदे ३ सप्टेंबर २०२४ पासून रिक्त आहेत. मात्र, तरीही उपलब्ध यंत्रणेद्वारे कामगारांच्या हितासाठी प्रशासन प्रयत्नशील आहे. १ मे निमित्त या सर्व कष्टकरी हातांच्या कष्टाचे कौतुक करतानाच, जिल्ह्याच्या औद्योगिक आणि व्यापारी विकासाचा हा प्रवास असाच बहरत राहील, असा विश्वास व्यक्त होत आहे. रत्नागिरीच्या कातळदरापासून ते अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यापर्यंतचा हा प्रगतीचा गाडा खऱ्या अर्थाने या कामगारांच्या जिद्दीवरच धावत आहे.
3 Comments
Denise Barrett
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.
Jesse Cole
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incidid magna aliqu enimad min incididunt labore dolore sed.
Timothy Tyler
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.