नेहा बोराचा AISA आणि अभिजीत दिपकेचा CJP विरोध कसा वेगळा आहे?

Breaking News

टाइम्स स्पेशल: प्रशासनाचा 'क्रीज' सोडून जिल्हाधिकारी मनुज जिंदल 'पीच' वर जिल्हा क्रीडा अधिकाऱ्यांच्या बाॕलवर जिल्हाधिकाऱ्यांचा 'चौकार'
टाइम्स स्पेशल: कोजागिरीच्या पूर्वसंध्येला रत्नागिरीत रंगणार काव्य मैफल, रसिकांना मेजवानी!
टाइम्स स्पेशल: संगमेश्वर तालुक्यातील मुरादपूर गावाने मारली बाजी; डिजिटल पीक पाहणी सर्वेक्षण १००% पूर्ण करणारे ठरले पहिले गाव!
टाइम्स स्पेशल: रिस येथे ७० वा धम्मचक्र प्रवर्तन दिन उत्साहात साजरा
टाइम्स स्पेशल: वाचन प्रेरणा सन्मानाने श्रद्धा कळंबटे सन्मानित
टाइम्स स्पेशल: काशी विश्वनाथ धाममध्ये रायगडच्या पं. उमेश चौधरी यांच्या स्वरांचा निनाद!, वाराणसीत शास्त्रीय गायनातून शिवभक्तीचा सुरेल आविष्कार
टाइम्स स्पेशल: ह.भ.प. गणेश भोईर यांचे निधन
टाइम्स स्पेशल: धनादेश अनादरप्रकरणी आरोपींची निर्दोष मुक्तता
टाइम्स स्पेशल: मालवण नगरपरिषदेच्या पर्यावरणपूरक गणेश सजावट स्पर्धेत गौरेश कांबळी प्रथम, समीर वायंगणकर द्वितीय तर भूषण मेतर तृतीय
टाइम्स स्पेशल: अंत्योदय शिधापत्रिकाधारकांना नोव्हेंबर महिन्यासाठी ३५ किलो मोफत अन्नधान्य मंजूर जिल्ह्यातील ३७ हजार १६५ कुटुंबांना होणार लाभ
टाइम्स स्पेशल: सम्यक प्रबोधिनी जामसंडे (मुंबई) गाव शाखा मंडळाच्या विद्यमाने धम्मचक्र प्रवर्तन दिन तथा अशोक विजया दशमी कार्यक्रम संपन्न
टाइम्स स्पेशल: अवनी नेनेची रशियातील पशुवैद्यकीय अभ्यासक्रमासाठी निवड, वाडा हायस्कूलमध्ये शुभेच्छा समारंभ उत्साहात
टाइम्स स्पेशल: पालकमंत्री मंत्री नितेश राणे यांच्या संकल्पनेतून देवगडच्या विकासाला नवा मार्ग!, ओरोस-देवगड थेट मार्गाचा राज्याच्या रस्ते विकास आराखड्यात समावेश
टाइम्स स्पेशल: पडेल येथे ७० वा धम्मचक्र प्रवर्तन दिन उत्साहात साजरा
टाइम्स स्पेशल: कुणकेश्वर हायस्कूलच्या खेळाडूंची तालुकास्तरीय स्पर्धेत खेळाडूंची चमकदार कामगिरी, जिल्हास्तरीय स्पर्धेसाठी निवड
टाइम्स स्पेशल: काव्यवाचन स्पर्धेत बांद्याचा नैतिक मोरजकर राज्यात द्वितीय
टाइम्स स्पेशल: राष्ट्रीय एकता मोटरसायकल रॅलीचे बांदयात स्वागत; 'फाईट अगेन्स्ट ड्रग्ज'चा रॅलीतून संदेश
टाइम्स स्पेशल: शिवनारीच्या युवा शक्तीचा गाव विकासासाठी पुढाकार, लोक वर्गणीतून प्रवासी निवारा एस. टी.शेड बांधण्याच्या कामाचा शानदार शुभारंभ
टाइम्स स्पेशल: दसऱ्यानंतर कणकवलीच्या गावऱ्हाटी देवतांचे सीमोल्लंघन, ढोल-ताशांच्या गजरात आणि फटाक्यांच्या आतषबाजीत देवतांचे स्वागत
टाइम्स स्पेशल: आंबव पोंक्षेतील प्रकाश पोंक्षे यांनी स्वखर्चाने बांधले बंधारे, सेवानिवृत्तीनंतर देखील सामाजिक कार्याचा आदर्श

Breaking News

नेहा बोराचा AISA आणि अभिजीत दिपकेचा CJP विरोध कसा वेगळा आहे?

टाइम्स स्पेशल

2026-10-17 00:00:00

राष्ट्रीय बातमी

नवी दिल्ली: मतदार याद्यांमधून मोठ्या प्रमाणावर नावे वगळल्याच्या आरोपावरून मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत दिल्लीत सुरू असलेल्या आंदोलनांमध्ये दोन नावे प्रामुख्याने चर्चेत आहेत: 'आयसा' (AISA) संघटनेच्या नेहा बोरा आणि 'कॉकरोच जनता पार्टी' (CJP) चे अभिजित दिपके. या दोन्ही गटांच्या लोकशाहीविषयक मागण्या सारख्याच असल्या, तरी त्यांच्या पार्श्वभूमी पूर्णपणे भिन्न आहेत. या दोन्ही गटांची भूमिका काय आहे आणि त्यांच्या आंदोलनांचे स्वरूप एकमेकांपासून कसे वेगळे आहे, याचा आढावा येथे घेतला आहे.

https://ratnagiritimes.in//assets/images/2020/add/2020/sky22.jpg

AISA म्हणजे 'ऑल इंडिया स्टुडंट्स असोसिएशन' (All India Students’ Association). ही 'कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) लिबरेशन' - जिला थोडक्यात 'सीपीआय (एमएल) लिबरेशन' (CPI(ML) Liberation) असेही म्हटले जाते - या पक्षाची विद्यार्थी शाखा आहे. १९९० मध्ये स्थापन झालेली ही संघटना भारतातील विविध विद्यापीठांमध्ये संघटित विद्यार्थी राजकारणाचा दीर्घ इतिहास राखून आहे. परवडणारे शिक्षण, विद्यार्थ्यांचे हक्क, सामाजिक न्याय, लोकशाहीविरोधी मानल्या जाणाऱ्या धोरणांना विरोध आणि व्यापक डाव्या विचारसरणीशी संबंधित विविध मुद्द्यांवर ही संघटना लक्ष केंद्रित करते. तिचे सदस्य प्रामुख्याने महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये सक्रिय असतात आणि संघटित मोहिमा, उपोषणे व रस्त्यावरील निदर्शने यांसारख्या मार्गांचा अवलंब करतात. AISA डाव्या राजकारणावर आधारित एका स्पष्ट वैचारिक भूमिकेचे पालन करते.नेहा बोरा या AISA च्या राष्ट्रीय अध्यक्ष आहेत. २९ वर्षीय बोरा या जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठात (JNU) नाट्य आणि सादरीकरण अभ्यास (Theatre and Performance Studies) या विषयात पीएचडी करत आहेत. त्या स्वतःसाठी 'ते/त्यांना' (they/them) ही सर्वनामे वापरतात. त्या उत्तराखंडमधील खटीमा येथील आहेत. JNU मध्ये प्रवेश घेण्यापूर्वी त्यांनी दिल्ली विद्यापीठ आणि आंबेडकर विद्यापीठात शिक्षण घेतले. प्रशिक्षणाने नाट्य कलाकार असलेल्या बोरा सुमारे एक दशकापासून विद्यार्थी चळवळीत सक्रिय आहेत आणि AISA मध्ये त्यांनी आपली प्रगती केली आहे.परीक्षापत्रिका फुटीविरोधात २०२६ मध्ये झालेल्या आंदोलनादरम्यान त्या मोठ्या प्रमाणावर ओळखल्या जाऊ लागल्या, जेव्हा त्यांनी शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक यांच्यासोबत २३ दिवसांच्या उपोषणात भाग घेतला, ज्यामुळे तत्कालीन शिक्षणमंत्र्यांना राजीनामा द्यावा लागला. निवडणूक आयोगाच्या मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरावलोकनाविरोधात (SIR) सध्या सुरू असलेल्या आंदोलनात बोरा एक प्रमुख चेहरा बनल्या आहेत. आंदोलकांच्या मते या पुनरावलोकनातून १३ कोटींहून अधिक नावे वगळण्यात आली आहेत. या आंदोलनात बोरा यांचा चेहरा ठळकपणे समोर आला आहे, त्यांना अनेकदा ताब्यात घेण्यात आले आहे, पोलिसांनी त्यांचा पाठलाग केला आहे आणि त्यांनी अचानक मोर्चेही काढले आहेत. बोरा हे स्वतः सीजेपीचे नव्हे, तर आयसा (AISA) आणि तिच्या संघटित डाव्या विद्यार्थी राजकारणाचे प्रतिनिधित्व करतात.

टाइम्स स्पेशल

कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) हा अभिजीत दीपके यांनी सुरू केलेला, Gen-Z पिढीला आकर्षित करणारा एक अगदी नवीन गट आहे. न्यायालयाच्या एका टिप्पणीमध्ये 'झुरळे' (cockroaches) या शब्दाचा वापर झाल्यानंतर ऑनलाइन व्यंगातून या पक्षाचा उदय झाला. CJP स्वतःला 'आळशी आणि बेरोजगारांचा' आवाज म्हणून सादर करते आणि बेरोजगारी, परीक्षेचे पेपरफुटी आणि आता निवडणूक निष्पक्षता यांसारख्या मुद्द्यांवर तरुणांना संघटित करण्यासाठी मीम्स, रॅप, कविता, स्टँड-अप आणि सोशल मीडियाचा वापर करते. पारंपरिक विद्यार्थी संघटनांच्या तुलनेत हा पक्ष कमी औपचारिक आणि दीपके यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर अधिक केंद्रित आहे. NEET पेपरफुटी आणि शिक्षण सुधारणांविरुद्धच्या मोठ्या आंदोलनांमुळे CJP ला सुरुवातीला प्रसिद्धी मिळाली, ज्यामुळे अखेरीस तत्कालीन शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांना राजीनामा द्यावा लागला. त्यानंतर पक्षाने मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या (CEC) राजीनाम्याची आणि SIR प्रक्रियेला थांबवण्याची मागणी करण्यावर लक्ष केंद्रित केले.जरी दोन्ही गट सध्या केंद्रीय निवडणूक आयुक्तांचा राजीनामा आणि मतदार यादीतील सुधारणा यांसारख्या समान मुद्द्यांवर खांद्याला खांदा लावून आंदोलन करत असले तरी, त्यांच्या कार्यशैली आणि उगम वेगळे आहेत. AISA ही एक प्रस्थापित डावी संघटना आहे, जिची चौकट स्पष्ट मार्क्सवादी-लेनिनवादी आहे, जिचे कॅम्पस नेटवर्क मजबूत आहे आणि जिला संघटित सक्रियतेचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. याउलट, CJP ही अलीकडची, मोठ्या प्रमाणावर सोशल मीडियातून जन्माला आलेली एक युवा चळवळ आहे, जी औपचारिक विचारधारेऐवजी विनोद, उपहास आणि व्हायरल ऊर्जेवर अवलंबून असते.AISA सामूहिक नेतृत्व आणि अनुभवी संघटकांच्या माध्यमातून कार्य करते, जे अचानक आंदोलनांचे नियोजन करतात, डावपेचात्मक पद्धती वापरतात आणि अटकेच्या परिस्थितीतून सरावलेल्या कौशल्याने मार्ग काढतात. याउलट, CJP ची सार्वजनिक ओळख दिपके आणि रॅप, कविता व मीम्स यांसारख्या सर्जनशील सांस्कृतिक सादरीकरणांशी अधिक जवळून जोडलेली आहे.दोन्ही बाजूंचे नेते त्यांच्या नात्याचे वर्णन विलीनीकरणाऐवजी एक डावपेचात्मक भागीदारी म्हणून करतात: लोकशाही हक्कांचे रक्षण करण्याचे त्यांचे समान ध्येय आहे, परंतु ते आपली वेगळी ओळख जपतात; ज्यात AISA संघटनात्मक शिस्त आणि विद्यार्थी संघटन अनुभवाचे योगदान देते, तर CJP 'जनरेशन-झेड' पर्यंतची पोहोच आणि सर्जनशील आकर्षण आणते. या दोघांचे एकत्र येणे म्हणजे शक्ती आहे .