एकाच वयाचे दोन भारतीय दिसायला पूर्णपणे वेगळे का असू शकतात: स्नायूंचे प्रमाण तुमच्या वृद्धत्वाला कसा आकार देऊ शकते, हे डॉक्टरांनी स्पष्ट केले.

Breaking News

टाइम्स स्पेशल: शिवखुर्दमध्ये ज्येष्ठांचा अनोखा सन्मान; ‘शिवखुर्द रत्न’ आणि ‘आदर्श माता’ पुरस्काराने गौरव
टाइम्स स्पेशल: साखरपा बस स्थानकात तरुणाच्या पायावरून एस.टी.चे चाक गेल्याने तरुण जखमी
टाइम्स स्पेशल: पालकमंत्री उदय सामंत यांच्या नेतृत्वावर विश्वास ठेवून वेळणेश्वर जि.प. गटात शिवसेनेत जाहीर पक्षप्रवेश
टाइम्स स्पेशल: गरजू मच्छीमारांना शेतकर्‍यांप्रमाणे शासकीय अनुदान मिळणार : अब्दुल बिजली खान
टाइम्स स्पेशल: गवाणे येथे इको-फ्रेंडली गणेशमूर्ती व सजावट स्पर्धा उत्साहात
टाइम्स स्पेशल: उद्योगमंत्री उदय सामंत यांनी नाणीजधाम येथे घेतले गणरायाचे दर्शन
टाइम्स स्पेशल: रायगड जिल्ह्यातील औद्योगिक क्षेत्रात मोठी खळबळ, 211 कारखान्याच्या जमिनी शासन जमा होणार
टाइम्स स्पेशल: वाटद एमआयडीसीतील डिफेन्स क्लस्टरचा पुनर्विचार होणार; उद्योगमंत्री उदय सामंत यांची मोठी घोषणा
टाइम्स स्पेशल: वाटद एमआयडीसी परिसरात प्रस्तावित असलेला ’डिफेन्स क्लस्टर’ (संरक्षण प्रकल्प) रद्द करण्यासाठी स्थानिक ग्रामस्थांचा एल्गार
टाइम्स स्पेशल: दिवे लावण्यासाठी पैसे आहेत, पण विद्यार्थिनींच्या वसतिगृहासाठी का नाहीत? राहुल गांधींनी मोदी सरकारला विचारले.
टाइम्स स्पेशल: 17 वर्षे जुन्या मुंबई-गोवा महामार्गाच्या खर्चात 48 टक्क्यांनी वाढ; प्रकल्पाचा खर्च तब्बल सुमारे 5500 कोटी रुपयांनी वाढला
टाइम्स स्पेशल: उत्साही नवतरुण कला मंडळासह तांबडीवाडी ग्रामस्थ मंडळाचा ‘एक दिवस गावासाठी’चा स्तुत्य उपक्रम
टाइम्स स्पेशल: मंडणगड-म्हाप्रळ-मुंबई मार्गावर दापोली फाटा येथे गुरांचा ठिय्या
टाइम्स स्पेशल: संगमेश्वरच्या चार एक्सप्रेससाठी ‘उंदीरमामा’ मैदानात!
टाइम्स स्पेशल: माभळेतील प्रज्वलचा मृतदेह ताब्यात घेतला पण ठेकेदारावर मनुष्यवधाचा गुन्हा दाखल करण्याची मागणी
टाइम्स स्पेशल: मालवण ग्रामीण रुग्णालयात 'सेवा संकल्प अभियान' अंतर्गत पोषण व ॲनिमिया जनजागृती दिन उत्साहात साजरा
टाइम्स स्पेशल: आंतरराष्ट्रीय स्वच्छता दिनानिमित्त आचरा समुद्रकिनारी स्वच्छता अभियान संपन्न
टाइम्स स्पेशल: मालवणात गौरी- गणपतीचे विसर्जन
टाइम्स स्पेशल: मालवण बंदर जेटी समुद्रकिनारी आढळला महिलेचा मृतदेह
टाइम्स स्पेशल: सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात भीषण जलसंकटाचे सावट: पावसात १४७० मि.मी.ची तूट, बळीराजा चिंतेत

Breaking News

टाइम्स स्पेशल: शिवखुर्दमध्ये ज्येष्ठांचा अनोखा सन्मान; ‘शिवखुर्द रत्न’ आणि ‘आदर्श माता’ पुरस्काराने गौरव
टाइम्स स्पेशल: साखरपा बस स्थानकात तरुणाच्या पायावरून एस.टी.चे चाक गेल्याने तरुण जखमी
टाइम्स स्पेशल: पालकमंत्री उदय सामंत यांच्या नेतृत्वावर विश्वास ठेवून वेळणेश्वर जि.प. गटात शिवसेनेत जाहीर पक्षप्रवेश
टाइम्स स्पेशल: गरजू मच्छीमारांना शेतकर्‍यांप्रमाणे शासकीय अनुदान मिळणार : अब्दुल बिजली खान
टाइम्स स्पेशल: गवाणे येथे इको-फ्रेंडली गणेशमूर्ती व सजावट स्पर्धा उत्साहात
टाइम्स स्पेशल: उद्योगमंत्री उदय सामंत यांनी नाणीजधाम येथे घेतले गणरायाचे दर्शन
टाइम्स स्पेशल: रायगड जिल्ह्यातील औद्योगिक क्षेत्रात मोठी खळबळ, 211 कारखान्याच्या जमिनी शासन जमा होणार
टाइम्स स्पेशल: वाटद एमआयडीसीतील डिफेन्स क्लस्टरचा पुनर्विचार होणार; उद्योगमंत्री उदय सामंत यांची मोठी घोषणा
टाइम्स स्पेशल: वाटद एमआयडीसी परिसरात प्रस्तावित असलेला ’डिफेन्स क्लस्टर’ (संरक्षण प्रकल्प) रद्द करण्यासाठी स्थानिक ग्रामस्थांचा एल्गार
टाइम्स स्पेशल: दिवे लावण्यासाठी पैसे आहेत, पण विद्यार्थिनींच्या वसतिगृहासाठी का नाहीत? राहुल गांधींनी मोदी सरकारला विचारले.
टाइम्स स्पेशल: 17 वर्षे जुन्या मुंबई-गोवा महामार्गाच्या खर्चात 48 टक्क्यांनी वाढ; प्रकल्पाचा खर्च तब्बल सुमारे 5500 कोटी रुपयांनी वाढला
टाइम्स स्पेशल: उत्साही नवतरुण कला मंडळासह तांबडीवाडी ग्रामस्थ मंडळाचा ‘एक दिवस गावासाठी’चा स्तुत्य उपक्रम
टाइम्स स्पेशल: मंडणगड-म्हाप्रळ-मुंबई मार्गावर दापोली फाटा येथे गुरांचा ठिय्या
टाइम्स स्पेशल: संगमेश्वरच्या चार एक्सप्रेससाठी ‘उंदीरमामा’ मैदानात!
टाइम्स स्पेशल: माभळेतील प्रज्वलचा मृतदेह ताब्यात घेतला पण ठेकेदारावर मनुष्यवधाचा गुन्हा दाखल करण्याची मागणी
टाइम्स स्पेशल: मालवण ग्रामीण रुग्णालयात 'सेवा संकल्प अभियान' अंतर्गत पोषण व ॲनिमिया जनजागृती दिन उत्साहात साजरा
टाइम्स स्पेशल: आंतरराष्ट्रीय स्वच्छता दिनानिमित्त आचरा समुद्रकिनारी स्वच्छता अभियान संपन्न
टाइम्स स्पेशल: मालवणात गौरी- गणपतीचे विसर्जन
टाइम्स स्पेशल: मालवण बंदर जेटी समुद्रकिनारी आढळला महिलेचा मृतदेह
टाइम्स स्पेशल: सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात भीषण जलसंकटाचे सावट: पावसात १४७० मि.मी.ची तूट, बळीराजा चिंतेत

एकाच वयाचे दोन भारतीय दिसायला पूर्णपणे वेगळे का असू शकतात: स्नायूंचे प्रमाण तुमच्या वृद्धत्वाला कसा आकार देऊ शकते, हे डॉक्टरांनी स्पष्ट केले.

2026-09-09 00:00:00

टाइम्स स्पेशल

नवी दिल्ली : दोन व्यक्तींचे वय आणि जीवनशैली वरकरणी सारखी असूनही, त्यांच्या शरीराची रचना मात्र खूप वेगळी असू शकते. या फरकांसाठी अनेकदा अनुवांशिकतेला कारणीभूत मानले जात असले, तरी शरीर वयानुसार कसे बदलते हे ठरवण्यात 'स्नायूंचे वस्तुमान' (muscle mass) हा एक महत्त्वाचा घटक असू शकतो. त्यांनी निदर्शनास आणून दिले की, समान वयाच्या लोकांमध्येही शारीरिक स्वरूप आणि शरीर रचनेत लक्षणीय फरक असू शकतो. “समान वय. समान जीवनशैली. शरीर रचना मात्र खूप वेगळी. पण एक गोष्ट पूर्णपणे वेगळी आहे. हा फरक मुख्यतः स्नायूंच्या प्रमाणामुळे असतो,” असे डॉ. गुप्ता म्हणाले.

https://ratnagiritimes.in//assets/images/2020/add/2020/sky22.jpg

“सुमारे ३० वर्षांच्या वयात, स्नायूंचे प्रमाण हळूहळू कमी होऊ लागते. यासाठी, या वयात स्ट्रेंथ ट्रेनिंग आणि प्रोटीन खूप महत्त्वाचे आहेत,” असे डॉ. गुप्ता म्हणाले. ही घट केवळ स्नायूंची सुस्पष्टता किंवा शारीरिक ताकद कमी होण्यापुरती मर्यादित नाही. सांगाड्याचे स्नायू हालचालींना आधार देण्यात, स्थिरता राखण्यात आणि शरीराला दैनंदिन कामे करण्यास मदत करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. शरीराचा आकार, ताकद किंवा वृद्धत्वाशी संबंधित बदलांचे श्रेय अनेकदा सहजपणे जनुकांना (genetics) दिले जाते. मात्र, शारीरिक हालचाल, आहार आणि स्नायूंचे प्रमाण (muscle mass) टिकवून ठेवणे यांसारखे जीवनशैलीशी संबंधित घटकही यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. "पण आपण याला सहजपणे 'जनुकांमुळे होणारे बदल' असे म्हणतो," असे डॉ. गुप्ता यांनी सांगितले. लोकांच्या वृद्धत्वाच्या प्रक्रियेतील फरकांचे मूल्यांकन करताना स्नायूंची होणारी झीज (muscle loss) अनेकदा दुर्लक्षित केली जाते, याकडे त्यांनी लक्ष वेधले.

स्नायूंचे प्रमाण कमी झाल्याचा परिणाम केवळ बाह्य रूपावरच होतो असे नाही. ताकद कमी झाल्यामुळे दैनंदिन हालचाली करणे कठीण होऊ शकते आणि वय वाढताना शरीराचा तोल सांभाळणे व हालचाल करणे यातही अडचणी येऊ शकतात. "स्नायूंचे प्रमाण कमी असणे म्हणजे हाडे कमकुवत होणे, शरीराचा तोल जाणे आणि वृद्धपकाळात पडण्याची भीती वाटणे," असे डॉ. गुप्ता म्हणाले.याचा मुख्य निष्कर्ष साधा आहे: चांगल्या प्रकारे वृद्ध होणे म्हणजे केवळ सकस आहार घेणे किंवा वजन स्थिर ठेवणे नव्हे. वाढत्या वयात सक्रिय आणि स्वावलंबी राहण्यासाठी शरीराची ताकद आणि स्नायूंचे प्रमाण टिकवून ठेवणेही अत्यंत महत्त्वाचे आहे.डॉ. रवी के. गुप्ता हे 'बोर्ड-सर्टिफाइड' ऑन्कोलॉजिस्ट (कर्करोग तज्ज्ञ) आहेत. त्यांनी पीजीआयएमएस (PGIMS) रोहतक येथून एमबीबीएस पूर्ण केले आणि त्यानंतर अमेरिकेतील मियामी येथील लार्किन मेडिकल सिस्टममधून 'इंटर्नल मेडिसिन'मध्ये एमडी (MD) केले; तिथे त्यांनी 'चीफ रेसिडेंट' म्हणूनही काम केले आहे.हा अहवाल सोशल मीडियावरील वापरकर्त्यांनी तयार केलेल्या मजकुरावर आधारित आहे.