मुंबई : दररोज सकाळी, जेव्हा बहुतेक शिक्षक वाहनाने किंवा सार्वजनिक वाहतुकीने शाळेत जातात, तेव्हा जीवन मिठारी हे केवळ एका विद्यार्थ्याला शिकवण्यासाठी दाट जंगलातून ५ किलोमीटरची पायपीट करतात; या प्रवासात त्यांना पाऊस, हिंस्त्र प्राणी आणि वाहने जाण्यायोग्य रस्त्याचा अभाव अशा आव्हानांचा सामना करावा लागतो.गेल्या १३ वर्षांपासून, ५५ वर्षीय मिठारी हे महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील (सिंधुदुर्गच्या सीमेजवळील) गगनबावडा तालुक्यातील 'कवलटेक धनगरवाडा' या दुर्गम पाड्यावरील जिल्हा परिषद शाळेत पायी जात आहेत.या पाड्यावर वीज नाही आणि शाळेपर्यंत वाहने पोहोचू शकत नाहीत. ही शाळा जवळच्या रस्त्यापासून २.५ किलोमीटर अंतरावर असल्याने, मिठारी यांना शाळेत जाण्यासाठी आणि परतण्यासाठी दररोज एकूण ५ किलोमीटर चालावे लागते.
एका दुर्गम भागातील शाळेत बदली करून घेण्याचा त्याचा निर्णय म्हणजे एक प्रकारचे आव्हानच होते. तिथे जाण्यापूर्वी, मिठारी यांनी कोल्हापूर जिल्हा प्राथमिक शिक्षक सहकारी बँकेचे अध्यक्ष म्हणून काम पाहिले होते. त्यांनी सांगितले की, त्यांच्या सहकारी शिक्षकांनी एकदा अशी टिप्पणी केली होती की, त्यांच्यासारखे प्रभावशाली लोक सहसा चांगल्या सोयीसुविधा असलेल्या आणि मुख्य ठिकाणांशी जोडलेल्या शाळांमध्येच आपली नेमणूक करून घेतात; तर इतरांना मात्र कठीण आणि दुर्गम ठिकाणी काम करावे लागते."मी म्हणालो, 'मी जाईन'," असे सांगत मिठारी यांनी आठवण सांगितली की, त्यांनी स्वतःहून बदलीची मागणी केली आणि त्या दुर्गम शाळेची निवड केली.
एकेकाळी या शाळेत विद्यार्थ्यांची संख्या बरीच मोठी होती. कवलटेक धनगरवाडा आणि आनंदूर धनगरवाडा यांचा समावेश असलेल्या या वस्तीत पूर्वी ७० ते १०० कुटुंबे राहत होती. परंतु २००० सालांनंतर, उपजीविकेच्या शोधात कोल्हापूर शहराकडे झालेल्या स्थलांतरामुळे ही वस्ती हळूहळू ओस पडू लागली आणि परिणामी तेथील मुलांची संख्याही कमी झाली.या वर्षी, शाळेत अधिकृतपणे नोंदणी झालेली केवळ एकच विद्यार्थिनी आहे – ती म्हणजे इयत्ता तिसरीत शिकणारी स्वरा बोडके. तिची धाकटी बहीण, जिचे वय अजून औपचारिक शिक्षणासाठी झालेले नाही, तीसुद्धा वर्गाला उपस्थित राहते; कारण या वस्तीत अंगणवाडी (महिला व बालकांसाठी चालवले जाणारे सरकारी केंद्र) नाही. ती पुढील वर्षी इयत्ता पहिलीत प्रवेश करेल अशी अपेक्षा आहे.विद्यार्थ्यांची संख्या कमी असली, तरीही मिठारी यांची कामाप्रती असलेली निष्ठा तसूभरही कमी झालेली नाही."मुले कमी असली तरीही, मला माझे काम करत राहावेच लागेल," असे ते म्हणाले.शाळेपर्यंतचा हा प्रवासही धोक्यांनी भरलेला आहे. या मार्गावर गवे (भारतीय बायसन), बिबट्या आणि इतर वन्यप्राण्यांचा वावर असतो. मिठारी यांनी प्रवासादरम्यान गव्यांशी झालेल्या भेटींच्या आठवणी सांगितल्या; तसेच, प्राणी एकटा आहे की कळपात आहे, यानुसार कसा प्रतिसाद द्यावा, हे गावकऱ्यांनी आपल्याला कसे शिकवले होते, याचाही त्यांनी उल्लेख केला.









































































.jpg)










.jpg)
.jpg)


























































































































_(1)1.jpg)







.jpg)


































































































5.jpg)























4.jpg)


.jpg)


































.jpg)






























_(1)_(1).jpg)
.jpg)

















































































































































































































































_(1).jpg)






























































































































































































































































































2.jpg)










1.jpg)
















3.jpg)





































































_(1)1.jpg)


































































































_(1).jpg)



















_(1).jpg)
































































.jpg)
.jpg)





.jpg)
































































































































































































































































































.jpg)
































































1.jpg)

























































































































































































































































































































































2.jpg)






















































































































































































1.jpg)



























































1.jpg)













































.jpg)

























































































































































































































































.jpg)


















































































































































































































































.jpg)
_(1).jpg)





























































.jpg)


_(1).jpg)










































































































































































































































































































































































































































































3 Comments
Denise Barrett
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.
Jesse Cole
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incidid magna aliqu enimad min incididunt labore dolore sed.
Timothy Tyler
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.