.jpg)
1.jpg)
2.jpg)
1.jpg)
1.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
_(1).jpg)
.jpg)
_(1).jpg)
1.jpg)
8.jpg)
.jpg)
7.jpg)
6.jpg)
5.jpg)
4.jpg)
.jpg)
नवी दिल्ली : अनेक शहरांमध्ये साखरेचे भाव वाढून ते प्रति किलो सुमारे ६५ रुपयांपर्यंत पोहोचल्यामुळे, अनेक ग्राहक साखर नेमकी कशी तयार केली जाते, याकडे अधिक बारकाईने पाहत आहेत. यात एक स्वाभाविक प्रश्न उपस्थित होतो: १०० किलो उसापासून किती साखर मिळते? याचे उत्तर म्हणजे सरासरी ९ ते १० किलो. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, १ किलो साखर तयार करण्यासाठी साधारणपणे ९ ते १० किलो उसाची आवश्यकता असते. मात्र, उसाचा दर्जा व वाण आणि कारखान्याला मिळणारा साखरेचा उतारा (शुगर रिकव्हरी) यांनुसार हे प्रमाण बदलू शकते. 'आयसीएआर-इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ शुगरकेन रिसर्च'च्या उपलब्ध आकडेवारीनुसार, २०२३-२४ मध्ये भारतातील साखरेचा सरासरी उतारा सुमारे १०.३% इतका होता.याचा साधा हिशोब करणे अगदी सोपे आहे. जर साखरेचा उतारा (रिकव्हरी) सुमारे १०% असेल, तर १०० किलो उसापासून साधारणपणे १० किलो साखर मिळू शकते. म्हणूनच, १ किलो साखर तयार करण्यासाठी साधारणपणे १० किलो उसाची गरज असते, असा सर्वसाधारण अंदाज लावला जातो.
'साखर उतारा' (Sugar recovery) म्हणजे साखर कारखान्याद्वारे उसाच्या ठराविक प्रमाणातून मिळवता येणारी साखरेची मात्रा होय. हे प्रमाण उसाची जात, त्यातील साखरेचे प्रमाण, उसाचा एकूण दर्जा आणि साखर कारखान्याची उतारा मिळवण्याची कार्यक्षमता अशा अनेक घटकांवर अवलंबून असते.चांगल्या दर्जाचा आणि अधिक उतारा देणारा ऊस वापरल्यास, तितक्याच प्रमाणात उसापासून अधिक साखर मिळवता येते. याउलट, उतारा कमी असल्यास १ किलो साखर उत्पादित करण्यासाठी अधिक उसाची आवश्यकता भासू शकते.
१०० किलो उसापासून जर केवळ ९-१० किलो साखरच मिळत असेल, तर उरलेल्या भागाचे काय होते?तो भाग वाया जात नाही. रस काढल्यानंतर उरलेल्या चोथ्याला 'बॅगॅस' (उसाची चिपाडे) असे म्हणतात. साखर कारखाने याचा वापर इंधन म्हणून आणि वीज निर्मितीसाठी करतात. आणखी एक उप-उत्पादन म्हणजे 'मोलॅसिस' (मळी), ज्याचा वापर इतर अनेक उत्पादनांमध्ये केला जातो.थोडक्यात सांगायचे तर, जरी उसाचा मोठा भाग स्फटिकरूपातील साखरेत रूपांतरित होत नसला, तरी साखर उत्पादनापलीकडेही त्याचे विविध उपयोग आहेत. सध्या साखर महाग झाल्याने सामान्य माणसाला असा प्रश्न पडतो कि साखर इतकी महाग का आहे .?
3 Comments
Denise Barrett
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.
Jesse Cole
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incidid magna aliqu enimad min incididunt labore dolore sed.
Timothy Tyler
Lorem ipsum dolor amet consectetur adipisic elit eiusmod tempor incididunt labore dolore magna aliqu enimad min incididunt ut labore et dolore sed.